Abdülmecit NUREDİN

Bilindiği üzere, Makedonya Cumhuriyeti anayasasının 20.maddesi ve vatandaşların toplumsal teşkilat ve birlikleri kanununun 10.maddesine (M.C. Resmi Gazete,no.13/90)  binaen, 17 Kasım 1997 yılında ADEKSAM (Abdülhakim Hikmet Doğan Eğitim, Kültür ve Sanat Merkezi) kurulmuştur.

Kuruluşunda, ülke genelinde Türkçe eğitime destek vermek ve Türkçe’yi yaygınlaştırmak misyonu ile faaliyetlerine bu doğrultuda gerçekleştiren ilk dernek özelliğini de taşımaktadır.

Halkın bu kuruma olan ilgisi-güveni ve maddi-manevi desteği sonucu, merkez: burs, konferans, panel, kırtasiye yardımı gibi, faaliyet yelpazesini genişleterek ülkedeki saygınlığını ve alanındaki liderliğini teyit etmiş oldu. Ülkedeki siyasi konjoktürün değişmesiyle birlikte mantar gibi artan STK’ların bir misyon ve bu doğrultuda hareket etmeleri için ADEKSAM  insiyatifinde bir üst kurumun kurulması sağlandı. Kurulan üst çatı kısaltma olarak MATÜSİTEB adlandırılmış ve ülkede STK’lar nezninde ilk defa bir birlik sağlanmıştır.

Kurulan bilikte, ADEKSAM potansiyeli/bilgi ve sahadaki tecrübelerini ülke genelindeki STK’lara koordine etmek için MATÜSİTEB başkanını tayin etmiş oldu. Siyasi mekanizmanın Gostivar’dan olması, STK’larda üst kurumun başkanı Gostivarlı olması gibi başlayan bölgesel çekişmeler neticesinde bu dönemde STK’ların üst kurumunda kimi kesimler tarafından başkanın Üsküp’ten olması uygun görülmüştü.

Her şey kendi sukünetinde devam ederken, bu yıl /2009/ iki yıl gecikmeli olarak yapılan ADEKSAM genel meclis şurasında başkan ve yönetimde devir teslim gerçekleşmiş oldu. Seçilen yeni yönetim ve başkan her alanda olduğu gibi kurumlar arası ilişkilerin gelişmesi ve pekiştirilmesi için yeni stratejiler ile proğramını ifa etmeye başladı.

Lakin, ADEKSAM genel meclisi tarafından seçilen başkan, esrarengiz bir direktif neticesinde, MATUSİTEB’te ADEKSAM’ı temsilen katılamayacağı direktifi üzerine, yönetimde soğuk duş etkisi yarattı. Bunu beyan eden eski  ADEKSAM başkanı ve mevcut yönetim kurulu üyesinin ısrarla MATÜSİTEB’te ADEKSAM’ı zatıhalinin temsil edileceğini vurgulaması akıllarda birçok soru işaretlerine sebebiyet verdi. Böylece ADEKSAM’ın seçilen yeni başkanı, sadece kurum içi başkanlık pozsyonuna itildi.

Temsil yetkisinde yaşanan muamma, ADEKSAM tüzüğünü de açıkça ihlal etmiştir. Nitekim,  ADEKSAM tüzüğünün 21.md si uyarınca “Merkez’i, üçüncü kişilere takdim eden başkandır” ve tüzüğün 26.md uyarınca “Merkez’i diğer fiziki ve hukuki organlara karşı takdim eden başkandır” ilkeleri açıkça ihlal edilerek, yönetimi ve başkanı seçen genel meclise de saygısızlık edilmiştir.

Genel meclis tarafından seçilen başkan, üst kurumlarda (Matüsiteb’te) temsil edilememesi tüzüken bir biatsizliktir. Eski başkanın üst kurumlarda Adeksam’ı temsil etmesi, aslında bu kurumun kişiler nezninde by-pass edilişinin bariz göstergesidir. İddia edildiği gibi, MATUSİTEB yönetimi eğer mevcut ADEKSAM başkanını yönetimlerinde ADEKSAM temsilcisi olarak görmek istemiyorlarsa, o zaman bu sorunun altından kalkmak ne hukuki nede ahlaki imkanı olmayacaktır. Çünkü ADEKSAM’ı üçüncü kişi ve kurumlara temsilen kimin katılacağı kurucu tüzükte belirlenmiştir. Aynı zamanda MATUSİTEB genel meclisinin oy çokluğu ile bu üst kurumda başkan vekili statüsüne getirilen ADEKSAM, yaptığı hizmet ve güvneirliği ile layık görülmüştür.

Yaşanan bu dramatik ve politize olayın perde arkasında ne tür amaçlar, hesaplar, çıkarlar veya beklentiler olduğunu kestirmek oldukça güçtür. Çünkü hukuki olarak başkanlığı, dolayısıyla temsil etme sıfatı düşen bireyin, kurumu temsil etmekte ısrarcı olması düşündürücü ve son derece  kaygı vericidir. ADEKSAM’da yaşanılan bu temsil ve kaos olayından ötürü, yönetim kurulu üyeliğinden aktif ve pasif istifaların gerçekleşmesi, duyulan rahatsızlığın boyutunu gözler önüne sermektedir. Lakin, ADEKSAM  tüzüğünün 14.md’ne binaen: yaşanılan temsil sıkıntısını, takdir hakkı genel meclisin ivedilikle çözüm üretme  yükümlülüğünü yerine getireceği, şüphe götürmez gerçeği ağır basmaktadır.