Makedonya ve Yunanistan arasında cereyan eden sorunlara baktığımızda genel olarak bizim tutumumuz, her zaman Makedonya’nın politikasını destekleyen ve ülkenin siyasi tutumunu hiç sorgulamadan kabul eden bir anlayış olmuştur. Evet belli başlı bazı konularda Makedonya haklı olabilir ancak Yunanistan’ın da haklı olduğu birçok taraf vardır. Şimdi bazı kişilerin bu satırları okurken dişlerini bilemiş bir halde okuduklarını ve “işte yine bir Yunan taraftarı daha” dediklerini görür gibiyim. Ancak bunu demeden önce bütün yazımın okunmasını tavsiye ediyorum.

17 yıl önce Kırçova da yapılan VMRO (Makedon Milliyetçi Partisi) partisinin genel kongresinde parti genel başkanı Lyupçe Gorgievski tam olarak şu sözleri söyleyerek zaten kötü olan Makedonya-Yunanistan ilişkilerine benzin dökmüştü. “Bundan sonraki kongremizi Selanikte yapacağız!”.

Aynı şekilde Yugoslavya’dan ayrıldıktan sonra Makedonya’da yapılan ilk anayasada da, hem komşu ülkelere tehdit içeren ve iç işlerine karışma anlamına gelecek  cümleler, hem de Makedon ırkını yücelten ve Makedonya’nın sadece Makedon ırkına ait olduğunu ifade eden maddeler bulunmaktaydı.

Mesela Anayasanın giriş bölümünde “Makedonya, Makedon milletinindir” ifadesi yer almaktaydı.  Bu ifade başlı başına 1974 anayasanın, diğer milletlere verdiği hakların çok gerisinde kalmış ve bu ülkede yaşayan diğer unsurları tahrik etmişti. Gel gelelim 49. Maddeye. Bu maddede genel olarak: “Makedonya dışında yaşayan Makedonların haklarını Makedonya devleti korur;  onların sosyal statülerini, ekonomik  durumunu geliştirmek için yardımcı olur”[1] ifadesi yer almıştı. Yunanistan’da yaşayan Makedon kesimini korumaya ve yorumlara açık olan bu ifade başlı başına Yunanistan’ı tahrik etmek için yetmişti. Düşünün ki bu olay Yunanistan ve Türkiye arasında olsun; varsayalım ki Yunanistan’da yeni kurulan bir ülke olsun, anayasasında aynı ifadeler kullanılsın ve başbakanının ağzından ise “Bundan sonraki kongremizi İstanbul’da yapacağız” gibi kelimeler dökülsün, nasıl düşünürüz acaba?

Geleceğin başbakanı olacak olan yukarıdaki şahsın ifadeleri ve anayasasında komşu ülkelere tahrik içeren cümlelerin yer alması, Yunanistan’ı Makedonya konusunda daha sert önlemler almaya itmişti. Zaten güvenlik konusunda histeri olan Yunanistan; Makedonya  bayrağının, isminin ve anayasasının kabul edilemez olduğunu, bunların değişmediği taktirde ülkeyi tanımayacağını ve ekonomik ambargo uygulayacağını bildirmişti. Zaten hatırlanacağı kadarıyla anayasa ve bayrak değiştirilmiş ve Yunanistan uyguladığı ekonomik ambargoyu kaldırmıştı. Anayasada yukarıda adı geçen maddeler değiştirilmiş, yerine “komşu ülkelerle iyi ilişkiler ve Makedonya’nın komşu ülkelerin topraklarında gözü olmadığı” gibi kelimeleriyle başlayan cümleler eklenmişti.

Anayasanın diğer maddeleri de Makedonya’da yaşayan diğer halklar, özellikle nüfus oranı yüksek Arnavutları tahrik etmiş, çıkan iç savaş sonrası mecburen yeni anayasa değiştirgelerini kabul etmek zorunda kalmıştı.

Aynı şekilde ekonominin kalkınması için hayati önem taşıyan dış yatırımcılar da o dönemlerde kovulmadı mı? Şimdi dünyanın her tarafına reklam verdiğimiz halde ülkede istikrar arayan yatırımcılar gelmiyor. Bu konu başlı başına bir sorun ve başka bir yazıda buna değineceğiz.

Sonuç olarak, Türk atasözü olan “Balık baştan kokar” ifadesinin tam anlamıyla gerçekleştiği bir sürecin yaşandığını hep beraber görmüş bulunmaktayız. Aslında Makedonya’nın yıllarca başına gelenlerin sorumlusu, diplomasiyi ve siyaseti bilmeyen ve sadece populist politika üretmeyi başarabilen  kişilerin yönetime gelmesidir.

Makedonya, Yugoslavya’dan ayrıldığı zaman; güçsüz ve yeni kurulan bir ülke olduğunu bile bile, komşularla iyi ilişkiler içinde olmayı, ülkede yaşayan diğer halklara da ayrımcılığı benimsemeyen bir politika uygulamayı başarabilseydi acaba günümüzde Makedonya böyle sorunlu bir ülke olur muydu? Benim buna cevabım kesinlikle hayır olacaktır. Makedonya kurulduğu zaman ülkenin geleceğini düşünen ve öngören birkaç lideri olsaydı, Makedonya çoktan Avrupa Birliğine girmiş olacaktı.